สำหรับผู้ใส่ใจในการรักษาสุขภาพ ทั้งสุขภาพกาย และสุขภาพจิต

อาการแพ้เมื่อถูกแมลงต่อย

อาการที่ถูกแมลงต่อยอาจแบ่งได้เป็นแบบต่างๆ คือ-

1. ปฏิกิริยาที่เกิดรวดเร็ว มักเกิดขึ้นภายใน 6 ชั่วโมงหลังถูกแมลงต่อย ซึ่งมีได้หลายแบบ

(ก) ปฏิกิริยาเฉพาะที่ จะมีการบวมบริเวณที่ถูกแมลงต่อย ปวด แดง กินเวลา 1-2 วัน อาการต่างๆ จะยุบไป ปฏิกิริยานี้เกิดในคนที่ไม่ได้แพ้น้ำพิษ เเละถูกแมลงต่อยจำนวนน้อย

(ข) ปฏิกิริยาแพ้ชนิดลามกว้าง จะมีบริเวณบวมแดงลามกว้างออกไป จากบริเวณที่ถูกต่อย เช่น ถูกแมลงต่อยที่หน้าผากแต่ลามไปทั่วหน้า เป็นต้น

(ค) ปฏิกิริยาแพ้ที่แสดงอาการทั่วตัว จะมีอาการแสดงของระบบต่างๆ ไม่อยู่เฉพาะบริเวณที่ถูกต่อย อาการอาจพบเป็นลมพิษ บวมทั่วตัวอาการหอบหืด หายใจไม่ออก เพราะมีอาการบวมบริเวณกล่องเสียง ถ้ารุนแรงอาจมีช็อค ความดันโลหิตต่ำ และเสียชีวิตได้แบบอะนาฟัยแลกสีส

(ง) ปฏิกิริยาจากพิษโดยตรง เกิดจากการถูกแมลงต่อยหลายๆ ตัว อาการอาจรุนแรงคล้ายปฏิกิริยาจากการแพ้ได้ เช่น ความดันโลหิตต่ำ ช็อค หรือเสียชีวิต เพราะพิษของแมลงต่อยเหล่านี้มีพิษ เมื่อพิษเข้าร่างกายมากๆ เกิดอาการรุนแรงและรวดเร็วได้

2. ปฎิกิริยาที่เกิดแบบล่าช้า จะเกิดอาการหลังถูกแมลงต่อยหลัง 6 ชั่วโมง ไปแล้ว มีอาการได้มากมาย เช่น ชัก ไตวาย ตับอักเสบ สมองบวม เม็ดเลือดแดงแตก เกร็ดเลือดตํ่า และบางรายก็เสียชีวิด

การรักษาแมลงต่อยควรทำอย่างไร

1. การรักษาขึ้นกับปฏิกิริยาที่เกิดขึ้น ถ้าปฏิกิริยาไม่รุนแรง เช่น ปฏิกิริยา เฉพาะที่นั้น โดยทั่วไปไม่ต้องรักษาพิเศษอย่างใด ควรใช้น้ำแข็งประคบบริเวณ ต่อยเพื่อลดการปวดและบวม ควรให้ยาแก้ปวด ยาแก้แพ้ ประเภทแอนตี้ฮีสตามีน และควรให้ยาปฏิชีวนะ เพราะรอยถูกต่อยมักมีเชื้อแบคทีเรียเข้าไปในผิวหนังด้วยเสมอ

2. สำหรับปฏิกิริยารุนแรงทั่วตัว ซึ่งอาจเกิดจากการแพ้ หรือเกิดจากพิษที่เข้ามาก จากการถูกต่อยโดยแมลงหลายตัวก็ขึ้นกับปฏิกิริยา เช่น ลมพิษ อาจใช้ ยาแก้แพ้ ปฏิกิริยาอะนาฟัยแลกสีสต้องให้การรักษาอย่างเต็มที่ และรวดเร็ว เพราะเสียชีวิตได้ สำหรับไตวายไม่สามารถปัสสาวะได้เกิดของเสียค้างในร่างกาย ต้องใช้เครื่องมือพิเศษทำหน้าที่คล้ายไตเทียม เพื่อนำของเสียออกจากร่างกาย

3. สำหรับการรักษาระยะยาวในผู้ที่มีปฏิกิริยารุนแรง เช่น แพ้แบบอะนาฟัยแลกสีสนั้น แสดงว่าร่างกายสร้างภูมิแพ้ต่อน้ำพิษแมลงจำนานมาก หากมีการต่อยซ้ำอีก มักจะมีอาการรุนแรงขึ้น หรือเสียชีวิต ผู้มีปฎิกิริยาแบบนี้ควรได้รับการเสริมภูมิคุ้มกันด้วยการฉีดนํ้าพิษแมลงชนิดนั้นๆ ทีละน้อยๆ ค่อยๆเพิ่ม แต่ต้องฉีดเป็นเวลานาน เมื่อถูกแมลงต่อยอาการจะได้ไม่รุนแรง

คนที่แพ้แมลงต่อยอย่างรุนแรงควรป้องกันอย่างไร

1. คนที่มีอาการแพ้แมลงต่อยอย่างรุนแรง นอกจากการรักษาด้วยการฉีดน้ำ พิษจากแมลงนั้น เพื่อเสริมภูมิคุ้มกันแล้ว ผู้ป่วยยังควรป้องกันตนเองโดยพยายามหลีกเลี่ยงบริเวณที่แมลงต่อยชอบอาศัยอยู่ เช่น พุ่มไม้ หรือบริเวณที่มีรังผึ้ง แตน ต่อ บริวณถังขยะ ดอกไม้ พวกผลไม้แช่อิ่ม ฯลฯ นอกจากนั้นในบ้านที่มีรังแมลงต่อยควรกำจัดเสีย อาจต้องให้เจ้าหน้าที่ปราบแมลงมาทำการโดยเฉพาะ เด็กๆ ไม่ควรแหย่รังแมลง

2. ผู้ป่วยที่เคยมีปฎิกิริยาแพ้รุนแรง ควรมียาที่ช่วยชีวิตติดตัวเป็นแบบกระเป้ายาฉุกเฉิน เช่น มียาฉีดแก้แพ้ ยารับประทาน เมื่อถูกต่อยผู้ป่วยสามารถฉีดยาแก้แพ้ได้ทันที โดยมีการฝึกฝนไว้ก่อน เพื่อที่จะทำให้อาการต่างๆ ที่ถูกต่อยไม่รุนแรง รอดจากการเสียชีวิต และมีเวลาไปหาแพทย์ได้ทัน นอกจากนั้นผู้ป่วยเคยมีอาการแพ้รุนแรงควรมีแผ่นป้ายผูกข้อมือเขียนว่า ผู้ป่วยแพ้แมลงต่อยอย่างรุนแรง หากถูกต่อยและมีอาการรุนแรง เช่น หมดสติ แพทย์จะให้การรักษาได้อย่างถูกต้องโดยทันที

,

↑ กลับสู่ส่วนบนของหน้า